Een bedankje aan de eerlijke kunstenaar #mentalhealthawarenessday

“Kunst kan de wereld redden!” Ik begrijp waarom wij, kunstliefhebbers, soms als naïef beschouwd worden. Echter geen korrel zout nodig wanneer ik zeg: “Kunst heeft mijn wereld gered!”. Waarom? In kunst vond ik een uiting van eigen gevoelens die ikzelf nooit onder woorden kon brengen. Gevoelens waarvan ik dacht dat ik ze gewoon maar moest negeren…

Vandaag is mental health awareness day. Ik besloot dat dit de dag wordt waarop ik op het wereldwijde web gooi: “Ik heb/had (nog even onzeker over tegenwoordige of verleden tijd) een depressie!” Waarom? Ik wou dat iemand mij eerder al verteld had dat het ok is om mij soms niet goed te voelen. Dat vechten tegen die gevoelens niet altijd helpt en ze aanvaarden vaak beter is.

In kunst vond ik deze aanvaarding. Het cliché van de depressieve kunstenaar die afgesloten van de maatschappij leeft en wilde landschappen of gevoelens van angst verbeeldt, ken je wellicht. Zoals bij elk cliché, zijn er gelukkig ook voldoende kunstenaars die dit cliché wat realistischer voorstellen. Want hoe kan een jong meisje van 23 jaar die vrolijke artikels schrijft en mopjes plaatst op de Facebook-pagina van museumtoeren depressief zijn? Ik vroeg het me ook af.

Aan de kunstenaars die mij een antwoord boden, zeg ik: “Bedankt! Bedankt om jezelf boven de mening van anderen te stellen. Bedankt om te zeggen wat ik lang niet durfde.”

En aan wie deze kunstenaars nog niet kent: “Kijk!”

“Mij kan dit nooit overkomen”

Janelia Mould

“A girl called melancholy” -Janelia Mould

Depressie heeft geen gezicht. Janelia Mould, werkend onder de naam Cheeky Ingelosi, maakte een conceptuele fotografiereeks waar de depressie nooit een gezicht krijgt. Het is duidelijk dat ze zichzelf afbeeldt, maar tegelijk is ze ook niet zichzelf. Zonder gezicht, zonder eigenheid, vooral leegte. Ook met een ‘sterke persoonlijkheid’ kan je gezicht verdwijnen.

Neen, er is niet enkel negativiteit in mijn denken. Ik wens jullie niet allen een depressie toe. Wel het besef dat een ‘sterke persoonlijkheid’ en een depressie niet per sé tegenpolen zijn.

“Iemand met een depressie komt nooit buiten”

Degas

“De absintdrinkster” – Edgard Degas

De werken van Edgar Degas tonen heel wat contradictie. Denk jij ook meteen aan dansende ballerina’s in kleurrijke tutu’s bij het horen van zijn naam? Besef daarna dan dat deze dame van de hand van dezelfde schilder is.

Is dit echt een contractie? Misschien is het net het realisme waarvoor ik deze kunstenaars bedank. Ik lig heus niet elk moment van de dag in mijn bed te huilen. Je ziet mij ook weleens een glaasje drinken in mijn favoriet café. Eerder complementair dan tegengesteld dus.

“Je bent nu toch goedgezind?”

Miro

“The Harlequin’s Carnival” – Juan Miro

Nog moelijker wordt het wanneer je zelfs eens durft lachen. Nu kan je toch echt niet meer depressief zijn? De werken van Miro gebruikte ik reeds vaak om ook kinderen een interesse in kunst te geven. Vrolijke kleurtjes, vreemde mannetjes: perfect voor een vrolijke fantasiewereld. Zo vrolijk is het echter niet steeds. Ook Miro werd in zijn leven gevat door depressie. En gelukkig vond ook hij zijn uitweg in het schilderen.

“Waarom ben je dan depressief?”

Nicolas Bruno

Wat je voelt, is ook een realiteit. Fotograaf Nicolas Bruno lijdt aan een slaapstoornis en deelt zijn nachtmerries in deze fotoreeks. We kunnen hem wel zeggen dat dit er ‘niet echt’ is, dat we zijn foto’s eerder zien passen in het script van een nieuwe horrorfilm. Maakt dit dan dat het minder echt voelt voor hem (voor ons)? Een realiteit met geen weerslag in de realiteit die iedereen ervaart, is ook een realiteit. Bedankt Bruno om ons die even te tonen.

 

Dit zijn slechts enkele voorbeelden van kunstenaars waar ik een bedankje naar stuur. Had ik dit artikel vorige week geschreven werden hier misschien Mark Rothko, Miles Johnston (ook een persoonlijk favorietje) en een schreeuwende Edward Munch vermeld. Maar goed ook, mijn ontdekkingstocht in de kunstwereld kan een leven lang duren 😊

The following two tabs change content below.

Hanne Ballois

Quarterliver op zoek naar kunst als vraag en antwoord (mag ook in het meervoud). Vragen en antwoorden die ik als toekomstig leerkracht graag uit kindermond hoor, Picasso had gelijk: "Ieder kind is een kunstenaar. De moeilijkheid is er één te blijven als je groot wordt."
HOME

Ook geschreven door Hanne Ballois

Artikel Kleurrijk zwart-wit en grijze kleuren – Robert Doisneau in het museum van Elsene
Hanne Ballois — 30 November, 2017

Robert Doisneau deed voor mijn bezoek aan het museum van Elsene slechts vaag een belletje rinkelen. Een fijne donderdagavond waarop het museum geopend is en Radio Modern er muziek speelt, was de grootste reden voor een Brussels uitstapje. Onverwachts verwonderd raken door gekende foto’s en geïntrigeerd door onbekende foto’s van dezelfde fotograaf, was het fijne…

Artikel QUIZ | Welke kunstenaar moet jouw kamer ontwerpen?
Hanne Ballois — 23 November, 2017

Zit jij op een schimmelkot en heb je dringend iets nodig om die plekken te verbergen? Slaap je thuis nog met teddybeerbehangpapier aan de muren (het mijne is nog maar net weg, oeps)? Of gewoon de nood om eindelijk eens wat orde te brengen nu de examens eraan komen? Dan helpen we je graag! Wij…

Zoek ons op Google+