Hoe wild ben jij? – De Nieuwe Wilden in het Groninger Museum

Hoe wild ben jij? Wild genoeg om naar het verre Groningen af te reizen? Er gaat niets boven Groningen, zo wordt gezegd. Letterlijk én figuurlijk. Daar zit het wereldvermaarde Groninger Museum vast voor iets tussen. Het museum haalde vorig jaar nog uitgebreid het nieuws met zijn tentoonstelling over David Bowie. De kostuums en de handgeschreven songteksten hebben evenwel plaats moeten ruimen. Onder de titels Wilden en Nieuwe Wilden presenteren Museum de Fundatie en het Groninger Museum een dubbeltentoonstelling gewijd aan het 20ste-eeuwse expressionisme in Duitsland. Museum de Fundatie toont het expressionisme uit het begin van de eeuw, terwijl het Groninger Museum het neo-expressionisme uit de jaren 80 centraal stelt. Beiden hebben één belangrijk ding gemeen: artistieke vrijheid zonder compromis.

Die Neue Wilde – vertaald de Nieuwe Wilden – waren een jonge bende kunstenaars die met ruige penseelstreken en rauwe humor verantwoordelijk waren voor de opleving van de neo-expressieve schilderkunst in het Duitsland van de jaren 80. De Nieuwe Wilden zetten zich af tegen het minimalisme, het conceptualisme en tegen het modernistische streven naar zuiverheid. Het was hun opzet om te provoceren met een nieuw soort brutaal expressionisme. Op doeken van groot formaat uitten de kunstenaars hun afkeer tegenover de gevestigde structuren. Hun eigenzinnige en anarchistische onderwerpkeuze paste helemaal in de toenmalige tijdsgeest. Er hing een sfeer van rebellie in de lucht: de punk en de kraakbeweging gaven uiting aan de heersende ontevredenheid. Hun schilderstijl is te typeren als direct. De meeste werken zijn figuratief met een voorkeur voor oververhitte, agressieve kleuren. In het Groninger Museum worden de Nieuwe Wilden per stad gegroepeerd: Hamburg, het Rijnland (Düsseldorf & Keulen) en Berlijn dat op dat moment nog door de Muur werd verdeeld.

Helmut Middendorf – Singer (1981)

 

Rauw en provocerend

De tentoonstelling Die Neue Wilde is rijk gevuld met kunstwerken die een grootste indruk nalaten. Salomé en Luciano Castelli’s schilderijen komen misschien wel het hardst aan. KaDeWe (1981) werd hun eerste gemeenschappelijke schilderij. Hard en ruw, naakte mensen opgehangen aan vleeshaken, als varkens in een slachterij. Het idee voor dit kunstwerk van bijna vijf meter diende zich aan op de vleeswarenafdeling van het Kaufhaus des Westens. Daar hingen halve varkens aan de poten opgehangen. In hun atelier beeldde het kunstenaarsduo de scène aan de trapeze na, waarna ze deze performance één-op-één op doek zetten. Salomé’s schilderij Blutsturz (1979) is zo mogelijk nog aanstootgevender. Twee naakte mannen; de ene geketend aan de handen en de andere besmeurd met bloed.

Salomé and Luciano Castelli – KaDeWe (1981)Salomé – Blutsturz (1979)

 

Absurd en humoristisch

Opmerkelijk ook is de themazaal gewijd aan vrouwelijke kunstenaressen. Bettina Semmer en Ina Barfuss – beiden aangesloten bij de groep Hamburg – en Elvira Bach (1951) en Christa Näher (1947) – beiden lid van de Berliner scene – prijken op de muur. Persoonlijke favoriet in deze ruimte is Elvira Bach’s Sophisticated Lady 1 (1982). In avondjurk, flink opgemaakt en met een sigaret in de ene en een glas in de andere hand kan deze dame doorgaan voor een filmster. Deze chique dame, die misschien niet zo deftig is, weerspiegelt de kunstenares zelf. Elvira Bah had tijdens haar studie diverse bijbaantjes aan het toneel in Berlijn: als souffleuse, ze werkte met rekwisieten, maar ook in de foyer. Haar schilderijen uit het begin van de jaren 80 gaan allemaal over haarzelf, eerst het uitgaansleven, later meer het huislijk bestaan.

Elvira Bach - Sophisticated Lady 1 (1982)

Rauw, agressief, provocerend, absurd en humoristisch. De Nieuwe Wilden staat garant voor een onvergetelijke museumtrip. En indien je even een rustpauze wil inlassen, zijn er nog genoeg andere tentoonstellingen te bewonderen in het Groninger Museum. Zo is er jong Gronings talent Esther de Graaf en haar Branching Fields, of Capita Selecta, een kleine greep uit de veelzijdige collectie hedendaagse kunst van het Groninger Museum. Vergeet ook zeker niet eens binnen te springen in de museumshop. Geen alledaags allegaartje van postkaarten en sleutelhangers, maar een heuse collectie aan inspirerende kunstboeken en hippe designobjecten.

De tentoonstelling Nieuwe Wilden: Duits neo-expressionisme uit de jaren 80 loopt nog tot 23 oktober 2016 in het Groninger Museum.

The following two tabs change content below.

cynthia Van Der Heyden

Historica en Amerikanologe. Recent afgestudeerd, maar nog lang niet klaar met het zoeken naar antwoorden. Cultuurenthousiasteling met een voorliefde voor Belgisch surrealisme, Italiaanse retro en Amerikaanse indie.
HOME

Ook geschreven door cynthia Van Der Heyden

Artikel Uit de tijd geworpen, vergeten paradijs: Op zoek naar Vlaanderen
cynthia Van Der Heyden — 22 July, 2017

De Phoebus Foundation, het kunstfonds van Fernand Huts, strijkt voor de tweede keer neer in het Gentse Caermersklooster. Na Voor God en Geld is er nu OER. Wortels van Vlaanderen. OER belicht enkele van de meest invloedrijke kunstenaars die Vlaanderen rijk is. Indrukwekkende schilderijen worden tentoongesteld in een ambitieus decor. De omkadering doet echter heel…

Artikel Het duistere in ieder van ons
cynthia Van Der Heyden — 26 February, 2017

Op zondag 26 februari gaat in Sphinx Cinema Teleurdeugd in première, een langspeelfilm over psychisch lijden. Gebaseerd op eigen ervaringen en geproduceerd door eigen middelen, hoopt dit Gentse filmproject depressie op een vernieuwende manier in beeld te brengen en daarmee het thema bespreekbaar te maken.  Depressie komt steeds meer onder de aandacht, maar toch heerst er…

Zoek ons op Google+