Uit de tijd geworpen, vergeten paradijs: Op zoek naar Vlaanderen

De Phoebus Foundation, het kunstfonds van Fernand Huts, strijkt voor de tweede keer neer in het Gentse Caermersklooster. Na Voor God en Geld is er nu OER. Wortels van Vlaanderen. OER belicht enkele van de meest invloedrijke kunstenaars die Vlaanderen rijk is. Indrukwekkende schilderijen worden tentoongesteld in een ambitieus decor. De omkadering doet echter heel wat stof opwaaien.

OER weerspiegelt een halve eeuw (1880-1930) Vlaamse kunstgeschiedenis, met in de centrale hoofdrollen onder andere Emile Claus, James Ensor, Rik Wouters en Constant Permeke. De collectie die Fernand Huts bezit is van hoogstaand niveau. De Slechte Zaaier van Gustave van de Woestyne, Groot Winterzicht van Valerius De Saedeleer, of Roze Harmonie van Léon De Smet zijn zonder meer adembenemend. “Het was de tijd waarin de seizoenen nog seizoenen waren,” fluistert Mia Doornaert ons aan het begin van de toonstelling toe. “Waarin grootouders en kleinkinderen in dezelfde wereld leefden, waarin de tijd ons niet ongenadig voor zich uit joeg maar rustig met ons mee bewoog.” Monumentale pracht verstild in een moment.

V.l.n.r. Valerius De Saedeleer – ‘Groot Winterzicht’ (1926)

 

De scenografie is ambitieus. Een 19de eeuws burgerlijk interieur leidt naar een rustiek landschap met geluiden van wind en water. In het midden staan fruitbomen met witgekalkte stammen. Even later spint een draaimolen je langs het circus en de boerenkermis. Het had niet gehoeven. Leuk voor de liefhebber van de verfijnde kitsh.

Expo OER in het Provinciaal Cultuurcentrum Caermersklooster.

 

Bedenkelijker is de ideologische omkadering. De tentoongestelde kunstwerken ontrafelen zogezegd ieder op hun manier het enigma dat De Vlaming heet. “Deze schilderijen tonen wie we zijn en waar we vandaag komen,” aldus curator Katharina Van Cauteren. In werkelijkheid weerklinkt wederom hetzelfde wijsje. Op de tonen van een nogal goedkoop sentiment – in dit geval, nogal letterlijk met Will Tura’s Vlaanderen, mijn land – worden deze tijdloze kunstwerken meedogenloos verankerd in een romantisch gedachtengoed. Dit valt op door de thema’s die aanbod komen – of net niet aanbod komen. Het platteland wordt opgevoerd als decor voor de Vlaamse volksaard. De stad als een oord van verderf en vervuiling, en het platteland als godvruchtig en gezond. Religieuze en socialistische thema’s ontbreken. Bovendien spiegelt deze tentoonstelling ons voor dat de Vlaamse volksaard sinds eeuwen bestaat, en deze de directe voorloper vormt van onze hedendaagse identiteit. Vroom en bescheiden, zinnelijk en levenslustig. Herken je jezelf of je (groot)ouders in deze OER-kenmerken? Of is het niet meer dan een opeenstapeling van clichés?

Léon Spilliaert – ‘Huis op de dijk’ (1907)

 

Is OER een bezoekje waard? Tuurlijk wel. De tentoonstelling pakt uit met kunstwerken die in privéhanden zijn en daardoor anders weinig of niet te bewonderen zijn. Bovendien zijn deze van een monumentale pracht. Zo liet het werk van Léon Spilliaert bij mezelf een overweldigende indruk na. Wees echter beducht voor het kader waarin deze kunstwerken worden geplaatst, en laat de kunstwerken vooral voor zichzelf spreken.

OER. Wortels van Vlaanderen loopt nog tot en met 6 augustus 2017. De reguliere toegangsprijs bedraagt 10 euro. Jongeren van 19 t.e.m. 26 jaar betalen 7 euro; jongeren tot 18 jaar en studenten betalen helemaal niets.

 

The following two tabs change content below.

cynthia Van Der Heyden

Historica en Amerikanologe. Recent afgestudeerd, maar nog lang niet klaar met het zoeken naar antwoorden. Cultuurenthousiasteling met een voorliefde voor Belgisch surrealisme, Italiaanse retro en Amerikaanse indie.
HOME

Ook geschreven door cynthia Van Der Heyden

Artikel Het duistere in ieder van ons
cynthia Van Der Heyden — 26 February, 2017

Op zondag 26 februari gaat in Sphinx Cinema Teleurdeugd in première, een langspeelfilm over psychisch lijden. Gebaseerd op eigen ervaringen en geproduceerd door eigen middelen, hoopt dit Gentse filmproject depressie op een vernieuwende manier in beeld te brengen en daarmee het thema bespreekbaar te maken.  Depressie komt steeds meer onder de aandacht, maar toch heerst er…

Artikel Hoe wild ben jij? – De Nieuwe Wilden in het Groninger Museum
cynthia Van Der Heyden — 12 September, 2016

Hoe wild ben jij? Wild genoeg om naar het verre Groningen af te reizen? Er gaat niets boven Groningen, zo wordt gezegd. Letterlijk én figuurlijk. Daar zit het wereldvermaarde Groninger Museum vast voor iets tussen. Het museum haalde vorig jaar nog uitgebreid het nieuws met zijn tentoonstelling over David Bowie. De kostuums en de handgeschreven…

Zoek ons op Google+